Centrum Psychiatrii w Katowicach

Oddział Psychiatryczny IV Zaburzeń Afektywnych
i Nerwicowych

p.o. Ordynator: dr Bartosz Wrona
e-mail: bwrona@centrumpsychiatrii.eu

Oddziałowa: Mirosława Rejek

Sekretariat tel.: 32 603 84 00 wew. 301 – 303
e-mail: ops4@centrumpsychiatrii.eu

Charakterystyka oddziału:
Jest specjalistycznym, profilowanym, 50-miejscowym oddziałem psychiatrycznym dysponującym, poza standardową farmakoterapią, ustrukturowanym programem psychoterapeutycznym.
Kwalifikacje pacjentów do leczenia w oddziale odbywają się codziennie w godz. 11.00 - 13.00. Podstawą przyjęcia jest skierowanie od lekarza psychiatry, ewentualnie innego lekarza oraz dokumentacja medyczna dotychczasowego leczenia.

Zespół terapeutyczny:
3 lekarzy ze specjalizacją psychiatryczną, w tym dwóch z ukończonym szkoleniem
w zakresie psychoterapii, jeden w trakcie;


2 lekarzy rezydentów w trakcie specjalizacji z psychiatrii;

5 psychologów – w tym jeden specjalista psycholog kliniczny, jeden z certyfikatem terapeuty uzależnień, dwóch z ukończonym szkoleniem w psychoterapii i w trakcie przygotowania do certyfikatu psychoterapii, pozostali na różnych etapach całościowego szkolenia z psychoterapii.

Program terapeutyczny:
Proponuje leczenie pacjentom z zaburzeniami afektywnymi, głównie depresją różnego typu, oraz pacjentom z grupy diagnostycznej ICD 10 zaburzeń związanych ze stresem i pod postacią somatyczną, w pojedynczych przypadkach również pacjentom z zaburzeniami osobowości
i zaburzeniami odżywiania się.

Przeciwwskazaniem do leczenia w oddziale są: czynne uzależnienie od alkoholu (wymagane minimum 6 miesięcy pełnej abstynencji), ostre zaburzenia psychotyczne, zaburzenia organiczne, nasilone tendencje samobójcze i/lub poważne problemy somatyczne uniemożliwiające udział w psychoterapii.

Warunkiem przyjęcia jest wcześniejsza kwalifikacja i zaakceptowanie przez pacjenta kontraktu na udział w proponowanych aktywnościach terapeutycznych. Przewidywany czas pobytu to 8-12 tygodni w zależności od wskazań i zawartego kontraktu terapeutycznego w poszczególnych grupach.

Główne elementy programu
Niektóre elementy programu przeznaczone są dla wszystkich przebywających w oddziale, część, zwłaszcza zajęcia stricte psychoterapeutyczne, oddzielnie dla każdej podgrupy. Niezależnie od podziału na poszczególne grupy, wszyscy pacjenci przebywają na wspólnym terytorium oddziału. Terapia jest prowadzona przez mniejsze zespoły terapeutyczne i wspólny dla wszystkich zespół pielęgniarek. Pielęgniarki są odpowiedzialne nie tylko za typowe czynności pielęgniarskie jak np. wydawanie leków, czy monitorowanie stanu somatycznego, ale są osobami obecnymi w oddziale przez całą dobę, więc dostępnymi do stałego kontaktu. Pielęgniarki są odpowiedzialne za nadzorowanie harmonogramu zajęć, część z nich prowadząc osobiście.

Elementy wspólne dla wszystkich pacjentów w oddziale

  • Codzienna, poranna gimnastyka
  • Nauka koncentracji (mindfulness)
  • Nauka autorelaksu
  • Codzienna, wieczorna relaksacja – prowadzone przez pielęgniarkę
  • Zajęcia bioenergetyczne wg. A. Lowena prowadzone przez psychologa lub lekarza z poszczególnych zespołów terapeutycznych, również w podgrupach.

Pacjenci przyjmowani są do czterech różnych grup:
  1. 12-18 osobowa, o charakterze diagnostyczno-terapeutycznym. Do tej grupy przyjmowani są pacjenci wymagający wstępnej diagnostyki i obserwacji przed zakwalifikowaniem ich do właściwej formy psychoterapii. Przyjmowani są również pacjenci z podwójną diagnozą, wymagający odstawiania leków uspokajających i zaplanowania dalszego leczenia. Możliwe jest również leczenie w tej grupie osób wymagających leczenia farmakologicznego z powodu przeciwwskazań do bardziej intensywnych oddziaływań psychologicznych.

  2. Jest to 12 osobowa grupa, której program adresowany jest do pacjentów z diagnozą zaburzeń afektywnych dwubiegunowych na różnych etapach rozwoju choroby, z głównym celem wypracowania skutecznej profilaktyki nawrotów. W pracy z tą grupą stosuje się techniki terapii poznawczo-behawioralnej zmodyfikowane dla potrzeb osób z diagnozą dwubiegunowości. Nacisk jest położony na psychoedukację, analizę przebiegu choroby, rozpoznawanie nawrotów depresji, stanów maniakalnych i mieszanych, strategie farmakologiczne (dobieranie adekwatnej profilaktyki lekowej) i pozafarmakologiczne zapobiegania nawrotom, radzenia sobie ze stresem, przepracowywania podstawowych problemów rodzinnych i związanych z funkcjonowaniem społecznym.

  3. 12 osobowa grupa prowadząca psychoterapię interpersonalną, gdzie przyjmowane są osoby z diagnozą depresji i zaburzeń nerwicowych, głownie w średnim wieku, z wyraźną problematyką psychologiczną i rodzinną.
    Praca prowadzona jest w oparciu o interpersonalne rozumienie czynników wyzwalających i podtrzymujących zaburzenia afektywne. Pacjenci przedstawiają swoje aktualne problemy, trudności w relacjach w ważnymi osobami. Opisują fragmenty swoich biografii, ale praca koncentruje się na teraźniejszości. Uczestnicy grupy zachęcani są do udzielania sobie informacji zwrotnych, uczą się zachowań porządkujących komunikację. Formułują problemy podtrzymujące ich trudności w funkcjonowaniu poza szpitalem i dyskutuj a możliwości zmian. Często ma miejsce przepracowanie specyficznych obszarów takich jak: niezakończona żałoba, współuzależnienie, przemoc w rodzinie. Farmakoterapia przeciwdepresyjna prowadzona jest równolegle według wskazań objawowych z położeniem nacisku na unikanie anksjolityków. Pacjenci zachęcani są do kontynuowania rozpoczętej pracy psychologicznej po opuszczeniu oddziału.

    Elementy wspólne, dodatkowe, dla grup afektywnych

    • Psychoedukacja – godzina w tygodniu , prowadzona przez lekarza lub psychologa. Celem jest zdobycie przez pacjentów podstawowej wiedzy o depresji, chorobach afektywnych, objawach, przebiegu i leczeniu. Celem jest zachęcanie do autodiagnozy, a także brania odpowiedzialności za własne leczenie – również farmakologiczne.
    • Systemowe konsultacje rodzinne – dotyczą niektórych pacjentów. Jest to, prowadzona według systemowych zasad, trwająca 1,5 – 2 godziny rozmowa z zaproszonymi przez pacjenta osobami z bliskiego otoczenia mająca na celu omówienie i integrację choroby, jej znaczenia dla poszczególnych członków systemu rodzinnego, możliwości wspierania zmiany, a także elementarną psychoedukację rodziny. Prowadzone są przez 2-3 osobowy zespół psychologów i lekarzy.

  4. Grupa 12 osobowa adresowana do osób z zaburzeniami nerwicowymi o osobowości proponująca psychoterapię krótkoterminową psychodynamiczną.
    Przeznaczona dla pacjentów z zaburzeniami nerwicowymi, związanymi ze stresem, lub pod postacią somatyczną (ICD – 10), zaburzeniami jedzenia (pojedyncze osoby włączane do grupy) zaburzeniami osobowości, a także „podwójną diagnozą”, gdy obok np. zaburzeń afektywnych występują wyraźne problemy osobowościowe wymagające odrębnego przepracowania. Jest szczególnie wskazany dla pacjentów, którzy mają trudności z podjęciem właściwego leczenia (psychoterapii) z powodu utrudnionej dostępności ze względu na miejsce zamieszkania, specyficzne, charakter objawów utrudniających przemieszczanie się (np. agorafobia), lub inne czynniki psychospołeczne utrudniające pracę psychoterapeutyczną prowadzoną ambulatoryjnie. Grupa liczy 10 – 12 osób, mężczyzn i kobiet. Pracuje, poza wspólnymi zajęciami dla wszystkich pacjentów, w ramach ośmiu sesji psychoterapeutycznych tygodniowo, trwających 1,5 do 2 godzin. Grupa jest otwarta, cykl terapeutyczny dla jednego pacjenta zamyka się w 8 – 10 tygodniach.
    Psychoterapia opiera się głównie na założeniach psychodynamicznych. Pacjenci przedstawiają w ciągu pierwszych 2 tygodni pobytu swój życiorys, który podlega wspólnej analizie i dyskusji w grupie. W trakcie sesji przepracowują wglądowo swoje objawy i trudności w relacjach z wykorzystaniem informacji biograficznych. Poza sesjami dyskusyjnymi używane są techniki psychodramy, Voice Dialogue, hipnozy ericksonowskiej.
    Farmakoterapia w tej grupie jest ograniczana do minimum i ma znaczenie pomocnicze. Celem programu jest intensywna, krótkoterminowa psychoterapia, która może stanowić samodzielną, skuteczną interwencję leczniczą lub być elementem dłuższego procesu psychoterapeutycznego prowadzonego ambulatoryjnie.

Cele programów:
  1. Oferta krótkoterminowej, stacjonarnej psychoterapii grupowej dla pacjentów z zaburzeniami nerwicowymi i osobowości umożliwiająca szybką poprawę objawową i funkcjonowania społecznego lub co najmniej taką, która pozwala na kontynuowanie leczenia w trybie ambulatoryjnym.
  2. Kompleksowa oferta dla osób z zaburzeniami afektywnymi mająca na celu optymalne leczenie aktualnej depresji z uwzględnieniem rzadko dostępnej w innych warunkach, pomocy psychoterapeutycznej a także oddziaływania mające na celu zapobiegania nawrotom przy niekorzystnym i przewlekłym przebiegu.
  3. Oferta diagnostyczno – terapeutyczna dla osób z niejasną, lub podwójną diagnozą, które mogą rozpocząć lub kontynuować leczenie w warunkach otwartego systemu społecznościowego z ustaleniem wskazań i pracą nad motywacją do dalszych etapów leczenia.

Do pobrania:
  1. Normy grupy.
  2. Regulamin oddziału.
  3. Zasady opuszczania oddziału.




Wykonanie: PiComp